English
Onderwaterdrones spelen een steeds grotere rol binnen zoek- en reddingsoperaties. Vaak wordt de Engelse term search and rescue (SAR operaties) gebruikt hiervoor. In situaties waar zicht beperkt is en tijd cruciaal, maken technologieën zoals ROV’s en sonar het mogelijk om sneller en gerichter te werken. In dit praktijkvoorbeeld laten we zien hoe een onderwaterdrone wordt ingezet tijdens een realistische oefening en welke voordelen dit oplevert voor hulpdiensten.
Wil je meer weten over de verschillende toepassingen en hoe je de juiste onderwaterdrone kiest? Lees dan onze uitgebreide gids over onderwaterdrones en ROV’s.
Als snelle lokalisatie en inzet cruciaal is!
Er is een auto te water geraakt, het voertuig is op de bodem beland op 6 meter diepte. Het is onbekend of de bestuurder de auto heeft kunnen verlaten. De brandweerduikers komen met spoed ter plaatse. Het doel is het lokaliseren van het voertuig, zodat de duikers snel naar de auto kunnen voor de redding. De combinatie van drone en sonar blijkt hierbij cruciaal: in slechts enkele minuten na aankomst is de auto gevonden, op 6 meter afstand was hij onderwater al gespot., terwijl het zicht door het ongeval slechts enkele centimeters is. Door de drone met zijn grijparm vast te zetten aan het wrak, kan de duiker via de tetherkabel direct naar het doel zonder nog op zoek te moeten. Dit bespaart niet alleen cruciale tijd, maar het verhoogt ook de veiligheid en zorgt voor betere coördinatie van het team aan de wal. Gelukkig betrof het in dit geval een oefening!
Welke rol spelen onderwaterdrones bij zoek- en reddingsoperaties?
Onderwaterdrones worden steeds vaker ingezet bij hulpdiensten, ook in Nederland. Traditionele duikwerkzaamheden hebben hun duidelijke beperkingen: slecht zicht, tijdsdruk en fysieke belasting. Met een ROV kan een grote eerste slag geslagen worden, zonder dat de duiker wordt vervangen. Het resultaat is een efficiëntere en veiligere inzet bij search and rescue- en inspectie-acties in onder andere de binnenwateren. Toch kan het, zeker voor omstanders in kritieke situaties, als lastig worden ervaren dat eerst een drone het water in gaat en iemand aan de kant naar een scherm kijkt, voordat de duiker daadwerkelijk wordt ingezet. Het vraagt vertrouwen in de apparatuur en goede coördinatie, maar zodra het team gewend is, blijkt deze werkwijze de efficiëntie en veiligheid aanzienlijk te vergroten.
Hoe wordt een onderwaterdrone ingezet?
Deze dag stond de basis centraal: het lokaliseren van een object, in dit geval een voertuig. In een traditionele situatie zou een duiker een zoekslag moeten maken, vaak op gevoel en met beperkt zicht. Met de drone in combinatie met een multibeam sonar werd het wrak echter binnen enkele minuten gelokaliseerd.
Hoe ondersteunt sonar bij het creëren van een helikopterview onder water?
© Blueprint Subsea | beeld van auto inclusief school vissen met Oculus M750D
Multibeam sonar-systemen zoals de Blue Oculus M1200d of minimaal de M750d geven een duidelijk beeld van de bodem en de omgeving (tot 40 meter ver bij de M1200d). Door de sonar onder een specifieke hoek ten opzichte van de bodem te plaatsen, ontstaat een overzicht van het incident. Dit maakt gerichte coördinatie mogelijk en stelt het team aan de wal in staat de duiker efficiënt te sturen. In situaties met slecht zicht onder water is dit verschil enorm: objecten verschijnen direct op het scherm, waardoor beslissingen sneller en effectiever worden genomen.
Wil je precies begrijpen hoe sonar werkt in de praktijk? Lees dan hier meer over hoe sonar werkt op een onderwaterdrone.
Van detectie naar actie met de grijparm
Zodra het object gelokaliseerd is, kan de drone met een grijparm fysiek contact maken. Zo kan de duiker direct naar de juiste plek, zonder zoekslag. Het resultaat is een gerichte inzet, kortere duiktijd en verhoogde veiligheid. De drone geeft onmisbaar helikopter-view van de situatie onderwater.
Wat is het verschil tussen het zicht onder water en sonar?
Het zicht onder water is vaak, zeker bij een SAR inzet, zeer beperkt. Met sonar is dit geen probleem: het bereik van tientallen meters maakt het mogelijk objecten snel te lokaliseren, structuren te herkennen en de omgeving in kaart te brengen voordat een duiker het water ingaat. Dit verhoogt zowel de efficiëntie als de veiligheid tijdens de inzet van hulpdiensten.
Hoe helpt de drone tijd te winnen wanneer elke minuut telt onder water?
Tijdswinst bij SAR-operaties is cruciaal. Hoewel het iets langer kan duren voordat een duiker daadwerkelijk in het water ligt, wordt die tijd ruimschoots teruggewonnen doordat er geen zoekslagen nodig zijn. De duiker kan direct op zijn doel af. Deze kostbare minuten kunnen het verschil maken bij een reddingsactie.
Hoe beïnvloedt stroming de inzetbaarheid van een onderwaterdrone?
Tijdens de oefening waren de wateromstandigheden gunstig, met weinig stroming, waardoor de drone gemakkelijk zijn positie kan vasthouden, zodat de bedienaars het gevoel voor de bediening kunnen ontwikkelen. Stroming is altijd een factor bij inzet van een onderwaterdrone. Een vuistregel is: neem de maximale snelheid van de drone en haal daar ongeveer één knoop vanaf. Dit geeft aan in welke stroming de drone stabiel kan blijven hangen. Veel drones kunnen 3 knopen aan, uitgebreidere 4 knopen.
De drone als extra veiligheidslaag
Daarnaast functioneert de drone als extra veiligheidslaag. Terwijl de duiker actief is, houdt de drone overzicht, monitort de omgeving en ondersteunt het team aan de wal met realtime beeld. Dit verhoogt de veiligheid en verbetert de coördinatie van de hele inzet.
Wat is de leercurve bij het gebruik van de ROV?
Een veelgehoorde drempel is dat het bedienen van een onderwaterdrone ingewikkeld zou zijn of echt iets voor de jongere generatie. In de praktijk valt dit, met een gezonde portie inzet, alles mee.
Het leren bedienen van een onderwaterdrone verloopt voor iedereen in eigen tempo. Tijd is hierbij belangrijke factor: door rustig te oefenen en de complexiteit stap voor stap uit te breiden, ontstaat het juiste gevoel voor de bediening. Begin met de basisbewegingen, vervolgens positioneren en stabiliseren, en daarna werken met sonar en de grijparm. Direct opereren in uitdagende omstandigheden is niet nodig. Door overzichtelijk te starten, ontwikkelt het intuïtieve gevoel voor de drone vanzelf, waardoor bediening uiteindelijk moeiteloos verloopt. Ervaring met drones in de lucht verkort de leercurve van onderwaterdrones aanzienlijk, doordat de drones een vergelijkbare bediening hebben.
Welke accessoires zijn onmisbaar voor een effectieve SAR-drone?
De combinatie van drone, sonar en grijparm vormt een compleet systeem dat in SAR-operaties bijna onmisbaar is. Zeker bij slecht zicht verhoogt dit de snelheid van lokalisatie, de veiligheid en de slagingskans van de inzet.
Welke ROV is geschikt voor SAR toepassingen?
De Qysea Fifish W6 is een complete en robuuste onderwaterdrone en ons absolute vlaggenschip voor SAR werk. Geschikt voor intensief gebruik. Met een gewicht van ongeveer 24 kg, een snelheid van 4 knopen en een onderwater draagvermogen van 10 kg, waardoor hij ook bij stroming en zware payloads zoals sonar en grijpers effectief blijft.
Lichtgewicht alternatieven zijn de Qysea E-GO, met 6 kg en een draagvermogen van 5 kg bij 3 knopen, en de Chasing M2 Pro Max, eveneens geschikt voor 3 knopen. Dankzij hun compacte bouw en verwisselbare accu’s zijn deze drones snel en flexibel inzetbaar.
Slimmer, veiliger en sneller onder water, kortom onmisbaar.
Onderwaterdrones zijn zeker geen gadgets of speelgoed meer maar volwaardige en waardevolle aanvulling bij search and rescue. Ze besparen tijd, verhogen de veiligheid en maken gerichte inzet van duikers mogelijk. Waardoor teams slimmer en efficiënter onder water kunnen werken.
